Trong quá trình đô thị hóa, mô hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh ngày càng trở nên phổ biến. Từ cửa hàng tạp hóa, quán ăn, homestay, nhà nghỉ đến các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, nhiều hộ gia đình lựa chọn tận dụng không gian sinh hoạt để phục vụ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, đây cũng là loại hình được cơ quan chức năng đánh giá có nguy cơ cháy, nổ cao nếu không được quản lý và trang bị đầy đủ các điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC).
Đặc biệt trong mùa nắng nóng, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, các nguy cơ về chập điện, quá tải hệ thống hoặc sự cố từ thiết bị điện càng dễ phát sinh, đòi hỏi mỗi cơ sở phải chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa ngay từ sớm.
Nhiều Yếu Tố Tiềm Ẩn Nguy Cơ Cháy Nổ
Khác với nhà ở thông thường, các cơ sở vừa để ở vừa kinh doanh thường tập trung nhiều người, nhiều thiết bị điện và nhiều vật liệu dễ bắt lửa.
Đối với các mô hình như homestay, nhà nghỉ hoặc cơ sở lưu trú, bên trong thường sử dụng số lượng lớn chăn, ga, đệm, rèm cửa, thảm trải sàn và các vật liệu nội thất có khả năng cháy lan nhanh. Trong khi đó, hoạt động sinh hoạt của khách lưu trú diễn ra liên tục nên nguy cơ phát sinh sự cố từ việc sử dụng thiết bị điện hoặc các nguồn nhiệt cũng cao hơn.
Ở các cửa hàng kinh doanh, hàng hóa thường được chất xếp với mật độ lớn, thậm chí lấn chiếm lối đi hoặc khu vực thoát nạn. Nếu xảy ra cháy, ngọn lửa có thể nhanh chóng lan rộng, tạo nhiều khói độc và gây khó khăn cho công tác chữa cháy cũng như cứu nạn, cứu hộ.
Hệ Thống Điện Là Một Trong Những Nguy Cơ Lớn Nhất
Theo khuyến cáo của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, hệ thống điện là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các vụ cháy tại nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh.
Nhiều cơ sở vừa phục vụ sinh hoạt, vừa vận hành các thiết bị kinh doanh có công suất lớn như điều hòa, bình nóng lạnh, tủ đông, tủ mát, bếp điện hoặc máy móc sản xuất. Nếu hệ thống điện không được thiết kế phù hợp hoặc sử dụng vượt quá công suất cho phép, nguy cơ quá tải và chập điện sẽ tăng lên đáng kể.
Bên cạnh đó, việc câu mắc điện tạm thời, sử dụng dây dẫn kém chất lượng hoặc không kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ cũng là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
Các chuyên gia khuyến nghị nên tách biệt hệ thống điện phục vụ sinh hoạt và kinh doanh, đồng thời trang bị các thiết bị bảo vệ như aptomat hoặc hệ thống ngắt điện độc lập để giảm thiểu rủi ro khi xảy ra sự cố.
Chủ Động Trang Bị Thiết Bị PCCC Là Yếu Tố Quan Trọng
Bên cạnh việc sử dụng điện an toàn, các cơ sở cần đầu tư đầy đủ phương tiện phòng cháy chữa cháy theo quy định.
Hệ thống báo cháy tự động, bình chữa cháy xách tay, bình chữa cháy tự động tại khu vực để xe hoặc nơi có nguy cơ cháy cao là những thiết bị cần được bố trí phù hợp với đặc điểm của từng cơ sở.
Tuy nhiên, việc lắp đặt thiết bị mới chỉ là bước đầu. Các phương tiện PCCC cần được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ nhằm đảm bảo luôn hoạt động ổn định khi có sự cố xảy ra. Một hệ thống báo cháy hoặc bình chữa cháy không được bảo dưỡng đúng cách có thể làm giảm hiệu quả xử lý trong những thời điểm quan trọng.
Bảo Đảm Lối Thoát Nạn Là Yêu Cầu Không Thể Bỏ Qua
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng là người bên trong không có đủ điều kiện để thoát nạn.
Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, lực lượng chức năng khuyến cáo cần bố trí tối thiểu hai lối thoát nạn độc lập, đồng thời giữ cho hành lang, cầu thang và cửa thoát hiểm luôn thông thoáng.
Hàng hóa, xe máy hoặc các vật dụng khác không nên để chắn lối đi hoặc cản trở quá trình di chuyển khi xảy ra sự cố.
Việc chủ động xây dựng phương án thoát nạn và hướng dẫn các thành viên trong gia đình hoặc nhân viên cách xử lý khi có cháy cũng góp phần nâng cao khả năng ứng phó trong tình huống khẩn cấp.
Tăng Cường Kiểm Tra, Hướng Dẫn Và Nâng Cao Ý Thức
Để hạn chế nguy cơ cháy nổ, chính quyền địa phương và lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH thường xuyên phối hợp rà soát các cơ sở có nguy cơ cao, tổ chức kiểm tra, hướng dẫn khắc phục các tồn tại và tuyên truyền kiến thức về an toàn PCCC.
Nội dung hướng dẫn tập trung vào việc sắp xếp hàng hóa hợp lý, sử dụng điện an toàn, bảo đảm lối thoát nạn, kiểm tra phương tiện chữa cháy tại chỗ và thực hiện đúng các quy định của pháp luật về phòng cháy chữa cháy.
Song song với công tác kiểm tra, hoạt động tuyên truyền cũng được triển khai bằng nhiều hình thức nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành của các hộ kinh doanh. Đây là yếu tố quan trọng góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy nổ ngay từ cơ sở.
Chủ Động Phòng Ngừa Là Giải Pháp Hiệu Quả Nhất
Các chuyên gia đều thống nhất rằng, phòng ngừa luôn là giải pháp hiệu quả nhất trong công tác phòng cháy chữa cháy. Mỗi hộ gia đình và cơ sở kinh doanh cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, thiết bị PCCC, lối thoát nạn và kịp thời khắc phục những nguy cơ có thể dẫn đến cháy, nổ.
Khi phát hiện xảy ra cháy, người dân cần nhanh chóng tổ chức thoát nạn, cắt nguồn điện nếu điều kiện cho phép và báo ngay cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH qua số điện thoại 114 hoặc thông qua Ứng dụng Báo cháy 114 để được hỗ trợ kịp thời.
Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng kéo dài và mật độ hoạt động kinh doanh ngày càng gia tăng, việc chủ động thực hiện các biện pháp an toàn PCCC không chỉ giúp bảo vệ tính mạng và tài sản của mỗi gia đình mà còn góp phần xây dựng môi trường sống, kinh doanh an toàn cho cộng đồng.
