Công nghệ lưỡng dụng: Kết hợp vận hành thông minh với bảo vệ hạ tầng
Với chủ đề “Công nghệ lưỡng dụng cho đường sắt: Từ vận hành thông minh đến bảo vệ hạ tầng trọng yếu”, đại diện GTINX đã chia sẻ định hướng phát triển các sản phẩm, giải pháp và hệ thống công nghệ phục vụ đồng thời hai nhóm nhiệm vụ: thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh.
Trong lĩnh vực đường sắt, công nghệ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng vận hành và dịch vụ mà còn hỗ trợ bảo vệ con người, công trình và các hệ thống hạ tầng quan trọng. Việc kết hợp các giải pháp vận hành thông minh với năng lực bảo đảm an ninh, an toàn là hướng tiếp cận cần thiết đối với những hệ thống giao thông có quy mô lớn, mức độ kết nối cao và yêu cầu vận hành liên tục.
Định hướng công nghệ lưỡng dụng đặt ra yêu cầu phát triển các giải pháp có khả năng đáp ứng nhiều mục tiêu sử dụng, đồng thời tính đến những yêu cầu đặc thù về an toàn và bảo vệ hạ tầng. Đây cũng là cơ sở để xem xét việc ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hệ thống đường sắt, từ vận hành, thông tin liên lạc đến giám sát và bảo vệ các công trình trọng yếu.
Thales nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh mạng ngay từ khâu thiết kế
Cùng phiên tọa đàm, đại diện Tập đoàn Thales tập trung phân tích những thách thức an ninh mạng đối với hạ tầng trọng yếu, đặc biệt là các hệ thống giao thông đường sắt hiện đại.
Trong môi trường đường sắt, nhiều hệ thống công nghệ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Các hệ thống tín hiệu, viễn thông, giám sát và điều khiển công nghiệp không chỉ phục vụ vận hành mà còn liên quan trực tiếp đến tính liên tục và an toàn của hoạt động khai thác. Vì vậy, bảo đảm an ninh mạng cần được xem xét đồng bộ, thay vì chỉ tập trung vào từng thiết bị hoặc hệ thống riêng lẻ.
Thales giới thiệu phương pháp Cybersecured by Design – bảo đảm an ninh mạng ngay từ khâu thiết kế. Cách tiếp cận này hướng tới tích hợp các yêu cầu bảo mật vào quá trình xây dựng hệ thống, thay vì chỉ bổ sung biện pháp bảo vệ sau khi công nghệ đã được triển khai.
Phạm vi ứng dụng được đề cập bao gồm các hệ thống công nghệ vận hành (OT), công nghệ thông tin (IT) và Internet vạn vật (IoT), trong đó có hệ thống tín hiệu đường sắt, giám sát và điều khiển SCADA, viễn thông, phương tiện đường sắt và hệ thống thu vé tự động.
Việc xem xét an ninh mạng xuyên suốt quá trình thiết kế, triển khai và vận hành có ý nghĩa quan trọng đối với các hạ tầng có mức độ liên kết cao. Cách tiếp cận này giúp đặt vấn đề bảo mật vào đúng giai đoạn, hỗ trợ nhận diện rủi ro và xây dựng phương án bảo vệ phù hợp với đặc thù của từng hệ thống.
Chủ động chuẩn bị trước thách thức an toàn thông tin trong kỷ nguyên lượng tử
Một nội dung đáng chú ý tại sự kiện là tham luận “Đếm ngược kỷ nguyên lượng tử: Xây dựng nền tảng đáng tin cậy trước nguy cơ phá vỡ hệ mật mã hiện hành” của đại diện Thales.
Sự phát triển của công nghệ máy tính lượng tử đặt ra những vấn đề mới đối với an toàn thông tin, đặc biệt là khả năng duy trì độ tin cậy của các phương pháp mật mã đang được sử dụng để bảo vệ dữ liệu và hệ thống công nghệ. Đây là thách thức cần được đánh giá từ sớm, nhất là đối với hạ tầng trọng yếu có yêu cầu cao về tính bảo mật, toàn vẹn và khả năng vận hành lâu dài.
Việc chủ động nghiên cứu các rủi ro và chuẩn bị phương án thích ứng sẽ góp phần hạn chế nguy cơ bị động khi công nghệ thay đổi. Đối với các hệ thống đường sắt hiện đại, đây là một nội dung cần được tính đến trong chiến lược bảo đảm an ninh mạng dài hạn, song song với việc bảo vệ các hệ thống vận hành và thông tin liên lạc hiện hữu.
Tiếp nối hợp tác giữa GTINX và Thales trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Sự tham gia của GTINX và Thales tại VRT&CON’2026 tiếp nối dấu mốc hợp tác giữa hai đơn vị. Trước đó, ngày 11/9/2026 tại Pháp, GTINX và Thales đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Thỏa thuận tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược, trọng tâm gồm trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử và an ninh mạng. Đây là những lĩnh vực có vai trò ngày càng quan trọng trong quá trình phát triển hạ tầng số, nâng cao năng lực bảo vệ hệ thống và tăng cường khả năng ứng phó trước các thách thức công nghệ mới.
Thông qua hoạt động chia sẻ chuyên môn tại VRT&CON’2026, GTINX và Thales tiếp tục trao đổi về các định hướng công nghệ gắn với nhu cầu vận hành thông minh và bảo vệ hạ tầng trọng yếu. Những nội dung được đề cập cho thấy tầm quan trọng của việc kết hợp năng lực công nghệ, kinh nghiệm chuyên môn và tư duy bảo đảm an ninh ngay từ khâu thiết kế, đặc biệt trong các lĩnh vực có yêu cầu cao về độ tin cậy và an toàn.
Trong bối cảnh hạ tầng giao thông ngày càng hiện đại và kết nối sâu rộng, việc phát triển các giải pháp công nghệ gắn với yêu cầu an ninh, an toàn sẽ là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực vận hành và bảo vệ các công trình trọng yếu tại Việt Nam.
