Khi phát hiện có cháy, chỉ vài phút đầu tiên có thể quyết định mức độ thiệt hại về người và tài sản. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều người thường lúng túng, hoảng loạn hoặc thực hiện sai thứ tự các bước xử lý. Có người quay lại lấy tài sản, có người cố gắng tự dập lửa khi đám cháy đã vượt quá khả năng kiểm soát, cũng có người chần chừ vì chưa chắc chắn đó có phải là cháy thật hay không.
Các chuyên gia phòng cháy chữa cháy khuyến cáo rằng, khi phát hiện cháy, điều quan trọng nhất không phải là cứu tài sản mà là bảo vệ tính mạng con người. Việc xử lý đúng ngay từ những phút đầu sẽ giúp tăng cơ hội thoát nạn an toàn và hạn chế đám cháy lan rộng.
Bình Tĩnh Đánh Giá Tình Huống
Phản ứng đầu tiên khi nhìn thấy lửa hoặc khói thường là lo lắng và hoảng sợ. Tuy nhiên, hoảng loạn có thể khiến bạn đưa ra những quyết định sai lầm như chạy vào khu vực nguy hiểm, sử dụng thang máy hoặc quay lại lấy đồ đạc.
Hãy dành vài giây để xác định nguồn cháy, mức độ lan rộng và vị trí của những người đang ở gần. Nếu đám cháy còn nhỏ và chưa lan rộng, bạn có thể cân nhắc sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ nếu đã được hướng dẫn sử dụng và vẫn đảm bảo an toàn cho bản thân.
Nếu ngọn lửa đã bùng phát mạnh hoặc khói xuất hiện dày đặc, ưu tiên hàng đầu là nhanh chóng thoát khỏi khu vực nguy hiểm.
Cảnh Báo Cho Mọi Người Xung Quanh
Ngay khi xác định có cháy, cần nhanh chóng thông báo cho những người đang ở gần.
Nếu công trình có hệ thống báo cháy, hãy kích hoạt nút nhấn khẩn cấp hoặc để hệ thống phát tín hiệu cảnh báo. Trường hợp không có hệ thống báo cháy, hãy hô lớn để mọi người biết đang xảy ra sự cố và nhanh chóng di chuyển đến nơi an toàn.
Việc cảnh báo sớm giúp những người ở xa khu vực cháy có thêm thời gian để sơ tán trước khi lửa và khói lan rộng.
Nhanh Chóng Thoát Nạn Theo Lối An Toàn
Sau khi cảnh báo, hãy nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm bằng lối thoát hiểm gần nhất.
Trong quá trình di chuyển, tuyệt đối không sử dụng thang máy vì nguy cơ mất điện hoặc thang dừng tại tầng có cháy. Thay vào đó, hãy sử dụng cầu thang bộ hoặc các lối thoát hiểm đã được thiết kế cho tình huống khẩn cấp.
Nếu hành lang có nhiều khói, nên cúi thấp người hoặc bò sát nền nhà để hạn chế hít phải khói độc. Đồng thời, có thể dùng khăn hoặc vải sạch che mũi và miệng để giảm lượng khói hít vào trong quá trình di chuyển.
Khi đã ra khỏi khu vực nguy hiểm, không quay trở lại bên trong để lấy tài sản hoặc tìm kiếm đồ dùng cá nhân nếu chưa có sự hỗ trợ của lực lượng cứu hộ.
Ngắt Nguồn Điện Nếu Điều Kiện Cho Phép
Trong trường hợp đám cháy mới phát sinh và việc tiếp cận tủ điện vẫn an toàn, bạn có thể ngắt nguồn điện để hạn chế nguy cơ cháy lan hoặc xảy ra sự cố điện.
Tuy nhiên, nếu ngọn lửa đã lan đến khu vực tủ điện hoặc việc tiếp cận có thể gây nguy hiểm, hãy ưu tiên thoát nạn thay vì cố gắng ngắt điện.
Không nên mạo hiểm chỉ để thực hiện thao tác này.
Chỉ Chữa Cháy Khi Đám Cháy Còn Nhỏ
Nếu đám cháy mới phát sinh, có diện tích nhỏ và chưa tạo nhiều khói, việc sử dụng bình chữa cháy hoặc các phương tiện chữa cháy tại chỗ có thể giúp khống chế ngọn lửa ngay từ đầu.
Tuy nhiên, chỉ nên thực hiện khi bạn biết cách sử dụng thiết bị và luôn giữ cho mình một lối thoát phía sau.
Nếu sau vài chục giây đám cháy không được khống chế hoặc có dấu hiệu lan rộng, cần dừng việc chữa cháy và lập tức rời khỏi khu vực.
Tính mạng con người luôn quan trọng hơn việc bảo vệ tài sản.
Báo Ngay Cho Lực Lượng Cảnh Sát PCCC Và CNCH
Sau khi đã ở vị trí an toàn, hãy gọi ngay đến số 114 để thông báo sự cố.
Khi gọi điện, cần cung cấp đầy đủ địa chỉ xảy ra cháy, loại công trình, tình trạng đám cháy và thông tin về người mắc kẹt (nếu có). Những thông tin này sẽ giúp lực lượng chức năng triển khai phương án chữa cháy và cứu nạn nhanh chóng, hiệu quả hơn.
Ngoài việc gọi điện, người dân cũng có thể sử dụng Ứng dụng Báo cháy 114 để gửi thông tin và vị trí xảy ra sự cố đến lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.
Không Tụ Tập Gần Hiện Trường
Sau khi thoát ra ngoài, hãy di chuyển đến khu vực tập kết an toàn và tránh đứng gần hiện trường.
Việc tụ tập hoặc quay lại quan sát có thể gây cản trở cho lực lượng chữa cháy và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu đám cháy tiếp tục lan rộng hoặc xảy ra các sự cố như nổ, sập kết cấu công trình.
Nếu phát hiện còn người mắc kẹt bên trong, hãy nhanh chóng cung cấp thông tin cho lực lượng cứu hộ thay vì tự ý quay lại tìm kiếm.
Chủ Động Chuẩn Bị Trước Khi Sự Cố Xảy Ra
Khả năng xử lý khi phát hiện cháy phụ thuộc rất nhiều vào sự chuẩn bị từ trước.
Mỗi gia đình và cơ sở kinh doanh nên trang bị đầy đủ bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, thường xuyên kiểm tra thiết bị điện, xây dựng phương án thoát nạn và hướng dẫn các thành viên cách ứng phó khi có sự cố.
Việc tham gia các buổi diễn tập phòng cháy chữa cháy cũng giúp hình thành phản xạ đúng, giảm nguy cơ hoảng loạn và nâng cao khả năng xử lý trong những phút đầu tiên.
Kết Luận
Khi phát hiện cháy, điều cần làm trước tiên là giữ bình tĩnh, nhanh chóng cảnh báo cho mọi người, ưu tiên thoát nạn an toàn và báo ngay cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH qua số 114. Chỉ nên chữa cháy khi đám cháy còn nhỏ, có đủ phương tiện và không gây nguy hiểm cho bản thân.
Mỗi giây phút chần chừ đều có thể làm đám cháy lan rộng và giảm cơ hội thoát nạn. Trang bị kiến thức, kỹ năng và chủ động chuẩn bị các điều kiện an toàn sẽ giúp mỗi người bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước những sự cố cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
