Trong một vụ cháy, vài phút đầu tiên có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn. Khi đám cháy mới phát sinh, việc phát hiện sớm và truyền thông tin kịp thời có thể giúp lực lượng chữa cháy tiếp cận hiện trường khi ngọn lửa chưa lan rộng, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác khống chế và hạn chế thiệt hại.
Một tình huống thực tế tại Nha Trang, Khánh Hòa gần đây cho thấy rõ vai trò của khoảng thời gian này. Sau khi tín hiệu sự cố được truyền từ thiết bị truyền tin báo cháy, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nhanh chóng tiếp nhận thông tin và điều động phương tiện. Chỉ khoảng 3 phút sau, xe chữa cháy đã có mặt tại hiện trường, triển khai đội hình và khống chế đám cháy, góp phần hạn chế ngọn lửa lan rộng và giảm thiểu thiệt hại về tài sản.
Do thông tin cụ thể về cơ sở và vụ việc không được công khai đầy đủ, bài viết không đi sâu vào các dữ liệu nhận diện. Tuy nhiên, tình huống này đặt ra một vấn đề đáng chú ý đối với công tác PCCC tại các cơ sở: thời gian phát hiện và truyền tin có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát đám cháy trong giai đoạn đầu.
Ba phút trong chữa cháy có ý nghĩa như thế nào?
Ba phút trong sinh hoạt thường là một khoảng thời gian rất ngắn. Nhưng trong một vụ cháy, đây có thể là khoảng thời gian quan trọng để lực lượng chức năng di chuyển, tiếp cận hiện trường và triển khai các phương án xử lý.
Khi mới phát sinh, đám cháy có thể chưa lan đến nhiều khu vực. Lực lượng chữa cháy nếu tiếp cận sớm sẽ có thêm điều kiện để khoanh vùng, ngăn chặn nguy cơ cháy lan và bảo vệ những khu vực chưa bị ảnh hưởng.
Ngược lại, nếu việc phát hiện và thông báo bị chậm trễ, đám cháy có thêm thời gian phát triển. Nhiệt độ tăng cao, khói lan rộng, vật liệu dễ cháy tiếp tục bị tác động và phạm vi nguy hiểm có thể mở rộng. Khi đó, việc tiếp cận và tổ chức chữa cháy cũng trở nên phức tạp hơn.
Vì vậy, trong PCCC, “thời gian vàng” không chỉ được tính từ lúc lực lượng chữa cháy đến hiện trường. Nó bắt đầu từ thời điểm sự cố được phát hiện và thông tin được truyền đi.
Khoảng trống giữa phát hiện cháy và lực lượng có mặt
Tại nhiều cơ sở, quy trình báo cháy vẫn phụ thuộc đáng kể vào việc con người phát hiện sự cố. Một nhân viên nhìn thấy khói, nghe tiếng chuông hoặc phát hiện ngọn lửa rồi mới thực hiện báo tin.
Trong điều kiện bình thường, quy trình này có thể diễn ra nhanh chóng. Nhưng khi cháy xảy ra tại khu vực ít người, ngoài giờ làm việc hoặc vào ban đêm, thời gian từ lúc đám cháy phát sinh đến khi có người nhận biết có thể kéo dài.
Đây chính là khoảng thời gian mà hệ thống truyền tin báo cháy có thể đóng vai trò quan trọng.
Khi hệ thống báo cháy tại cơ sở phát hiện sự cố và kích hoạt tín hiệu, thiết bị truyền tin có khả năng đưa thông tin sự cố đến hệ thống tiếp nhận theo cấu hình được thiết lập. Việc giảm bớt sự phụ thuộc vào quá trình phát hiện thủ công có thể giúp rút ngắn thời gian từ khi xảy ra sự cố đến khi thông tin được tiếp nhận.
Từ đó, lực lượng chức năng có thêm cơ hội tiếp cận hiện trường sớm hơn, đặc biệt trong những tình huống mà người có mặt tại cơ sở không thể ngay lập tức thực hiện cuộc gọi báo cháy.
Báo cháy sớm không chỉ để bảo vệ tài sản
Khi nói đến lợi ích của việc phát hiện và truyền tin báo cháy sớm, tài sản thường là yếu tố dễ nhìn thấy nhất. Một nhà xưởng, kho hàng, cửa hàng hay cơ sở sản xuất được tiếp cận và xử lý đám cháy từ giai đoạn đầu có thể hạn chế nguy cơ ngọn lửa lan sang các khu vực khác.
Tuy nhiên, giá trị lớn hơn vẫn nằm ở khả năng tạo thêm thời gian để con người phản ứng.
Khi cảnh báo được đưa ra sớm, những người đang ở trong khu vực có nguy cơ có thêm thời gian để nhận biết sự cố, di chuyển đến nơi an toàn và thực hiện các phương án ứng phó đã được chuẩn bị.
Bởi vậy, một hệ thống PCCC hiệu quả không chỉ cần khả năng phát hiện cháy mà còn cần bảo đảm thông tin được truyền đi nhanh chóng, chính xác và liên tục đến nơi tiếp nhận.
Ba phút có thể không làm thay đổi bản chất của một đám cháy, nhưng có thể làm thay đổi thời điểm lực lượng chức năng bắt đầu ứng phó. Và trong chữa cháy, bắt đầu sớm hơn đồng nghĩa với việc có thêm cơ hội kiểm soát sự cố khi phạm vi ảnh hưởng vẫn còn được giới hạn.
Chủ động đầu tư cho khả năng phát hiện và truyền tin báo cháy vì thế không chỉ là một yêu cầu về thiết bị. Đó còn là cách mỗi cơ sở chuẩn bị cho khoảng thời gian quan trọng nhất – những phút đầu tiên sau khi sự cố xảy ra.
