Không phải mọi vụ cháy đều cho phép người bên trong nhanh chóng chạy ra ngoài. Khi hành lang đã đầy khói, cầu thang bị lửa chặn hoặc cửa phòng không thể mở, việc cố tìm một lối thoát bằng mọi giá có thể khiến tình hình nguy hiểm hơn. Trong trường hợp này, điều quan trọng không phải là di chuyển thật nhanh mà là giữ được một khoảng không an toàn và giúp lực lượng cứu nạn xác định chính xác vị trí của mình.
Không cố chạy qua khu vực đã bị khói bao phủ
Khói là một trong những mối nguy hiểm lớn nhất khi xảy ra cháy. Nó không chỉ che khuất tầm nhìn mà còn có thể chứa các khí độc sinh ra từ quá trình cháy. Khi hít phải khói, con người có thể bị ho, khó thở, mất phương hướng và suy giảm khả năng đưa ra quyết định.
Vì vậy, nếu mở cửa và phát hiện hành lang đã có nhiều khói hoặc nhiệt độ cao, không nên cố chạy xuyên qua chỉ vì nghĩ rằng cầu thang đang ở ngay phía trước. Nếu lối thoát không còn an toàn, hãy quay lại khu vực còn an toàn nhất có thể và đóng cửa ngăn khói.
Một cánh cửa đóng kín có thể trở thành lớp ngăn khói quan trọng
Khi không thể thoát ra ngoài, đóng cửa là một trong những việc cần làm ngay. Cánh cửa giúp hạn chế khói và khí nóng từ khu vực cháy xâm nhập vào phòng, tạo thêm thời gian trước khi lực lượng cứu hộ tiếp cận.
Có thể dùng khăn, vải hoặc vật liệu phù hợp để hạn chế khói lọt qua khe cửa. Không nên mở cửa liên tục để kiểm tra tình hình bên ngoài, bởi mỗi lần mở cửa đều có thể tạo điều kiện cho khói và nhiệt xâm nhập.
Nếu căn phòng có cửa sổ hoặc ban công và khu vực đó vẫn an toàn, đây có thể là vị trí thuận lợi để phát tín hiệu. Tuy nhiên, tuyệt đối không trèo ra ngoài hoặc di chuyển sang ban công khác nếu không có phương án bảo đảm an toàn.
Cung cấp thông tin cần thiết và chính xác khi gọi 114
Khi không thể tự thoát nạn, cuộc gọi đến lực lượng PCCC và CNCH có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người mắc kẹt cần gọi 114 càng sớm càng tốt và cung cấp thông tin cụ thể.
Địa chỉ, tên tòa nhà, tầng, số phòng hoặc căn hộ, vị trí ban công, số người đang mắc kẹt và tình trạng của họ là những thông tin có thể giúp lực lượng cứu nạn xác định nơi cần tiếp cận.
Nếu không biết chính xác số phòng, có thể mô tả vị trí bằng những đặc điểm dễ nhận biết như “phòng ở cuối hành lang”, “ban công hướng ra mặt đường” hoặc các thông tin tương tự.
Trong tình huống khẩn cấp, vị trí chính xác đôi khi quan trọng không kém việc báo có cháy. Lực lượng cứu hộ càng sớm biết người mắc kẹt đang ở đâu, việc tìm kiếm và tiếp cận càng có cơ sở để triển khai.
Làm thế nào để lực lượng cứu hộ nhìn thấy mình?
Sau khi gọi 114, người mắc kẹt cần duy trì khả năng liên lạc nếu điều kiện cho phép. Điện thoại, đèn pin hoặc tín hiệu âm thanh có thể giúp lực lượng cứu hộ nhận biết vị trí.
Nếu có cửa sổ hoặc ban công an toàn, có thể đứng tại đó để tạo tín hiệu. Tuy nhiên, không nên tự ý phá cửa kính, trèo ra ngoài hoặc tìm cách xuống đất bằng những phương tiện không an toàn.
Nếu khói bắt đầu tràn vào phòng, cần di chuyển xuống thấp và tránh hít phải khói càng nhiều càng tốt. Việc dùng khăn hoặc vải che mũi, miệng chỉ có tác dụng hỗ trợ trong thời gian ngắn, không thể thay thế thiết bị bảo hộ chuyên dụng.
Điều nguy hiểm nhất có thể là một quyết định trong lúc hoảng loạn
Khi bị mắc kẹt, con người rất dễ đưa ra quyết định theo bản năng: phá cửa chạy ra ngoài dù phía sau cửa đang có lửa, quay lại lấy tài sản, trèo qua cửa sổ hoặc thậm chí nhảy xuống từ tầng cao.
Những hành động này có thể biến một tình huống còn khả năng kiểm soát thành nguy hiểm tức thời.
Nếu đã ở trong một khu vực còn an toàn tương đối, lựa chọn hợp lý là duy trì khu vực đó, ngăn khói xâm nhập, báo vị trí và chờ lực lượng chuyên nghiệp tiếp cận. Không nên tự đặt mình vào một nguy hiểm mới chỉ vì muốn thoát khỏi nguy hiểm hiện tại.
Cơ hội thoát nạn được quyết định từ trước khi có cháy
Một người biết phải làm gì khi bị mắc kẹt vẫn có thể gặp nguy hiểm nếu trước đó không biết tòa nhà có những lối thoát nào.
Tại chung cư, khách sạn, văn phòng hay các công trình cao tầng, việc đầu tiên khi đến một nơi mới không nên chỉ là tìm phòng hay tìm thang máy. Hãy dành ít phút xác định vị trí cầu thang bộ và lối thoát nạn gần nhất.
Đối với gia đình, việc lắp đặt thiết bị cảnh báo cháy tại những khu vực có nguy cơ giúp phát hiện sự cố sớm hơn. Khoảng thời gian từ lúc đám cháy mới phát sinh đến khi khói và nhiệt lan rộng có thể quyết định việc một người còn khả năng tự thoát nạn hay phải chờ cứu hộ.
