Tết Nguyên đán là thời điểm các khu dân cư đô thị trở nên nhộn nhịp nhất trong năm, nhưng cũng đồng thời là giai đoạn nguy cơ cháy nổ gia tăng rõ rệt. Thực tế nhiều năm cho thấy, số vụ hỏa hoạn xảy ra trong dịp trước, trong và sau Tết luôn cao hơn so với các thời điểm khác. Nguyên nhân không chỉ đến từ yếu tố thời tiết hanh khô, mà còn bắt nguồn từ chính thói quen sinh hoạt, sử dụng điện và đặc thù không gian sống tại đô thị hiện nay.
Áp lực hạ tầng điện trong những ngày cao điểm cuối năm
Tại các khu dân cư đô thị, đặc biệt là nhà ở liền kề, chung cư cũ, chung cư mini và nhà trong ngõ nhỏ, hệ thống điện phần lớn đã được sử dụng trong thời gian dài. Vào dịp Tết, nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến do trang trí đèn, nấu nướng nhiều hơn, sử dụng thêm các thiết bị điện công suất lớn như nồi điện, bếp từ, lò nướng, tủ đông và thiết bị sưởi ấm.
Khi nhiều thiết bị cùng hoạt động trong thời gian dài, hệ thống điện dễ rơi vào tình trạng quá tải. Những điểm đấu nối cũ, dây dẫn xuống cấp hoặc ổ cắm lắp đặt tạm bợ rất dễ phát sinh chập điện. Trong không gian đô thị chật hẹp, chỉ cần một sự cố nhỏ cũng có thể nhanh chóng phát triển thành đám cháy lớn và lan sang các hộ liền kề.
Thói quen sinh hoạt ngày Tết tiềm ẩn nhiều rủi ro
Tết là thời điểm các gia đình tập trung nấu nướng, thắp hương, đốt nến và trang trí nhà cửa nhiều hơn bình thường. Đây đều là những hoạt động gắn liền với nguồn lửa và nhiệt. Không ít gia đình có thói quen vừa nấu ăn vừa làm việc khác, rời bếp trong thời gian dài hoặc để thiết bị sinh nhiệt hoạt động mà không có người trông coi.
Bên cạnh đó, việc thắp hương liên tục, để chân nhang dày, đặt đèn nến gần vật liệu dễ cháy như rèm cửa, hoa khô, đồ trang trí Tết cũng là nguyên nhân phổ biến gây cháy. Trong môi trường nhà ở đô thị, nơi không gian hẹp và mật độ đồ đạc cao, lửa rất dễ bén và lan nhanh, gây hậu quả nghiêm trọng chỉ trong thời gian ngắn.
Nhà đóng cửa dài ngày và khoảng trống trong phát hiện sự cố
Một đặc điểm rất riêng của dịp Tết tại đô thị là nhiều gia đình rời nhà về quê hoặc đi du lịch dài ngày. Khi không có người ở nhà, các sự cố như chập điện, rò rỉ gas hoặc thiết bị quá nhiệt sẽ không được phát hiện kịp thời. Đám cháy có thể âm ỉ trong thời gian dài trước khi bùng phát mạnh, đến khi được phát hiện thì đã gây thiệt hại lớn về tài sản, thậm chí lan sang các hộ xung quanh.
Trong bối cảnh đó, khoảng trống về giám sát an toàn trở thành yếu tố khiến Tết trở thành điểm nóng cháy nổ. Nhiều vụ cháy xảy ra vào ban đêm hoặc rạng sáng, khi khu dân cư yên tĩnh và không có người kịp thời xử lý ban đầu. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào phát hiện thủ công của người dân xung quanh khiến thời gian báo cháy bị kéo dài, làm giảm hiệu quả cứu nạn, cứu hộ.
Đặc thù đô thị làm gia tăng mức độ thiệt hại khi cháy xảy ra
Không chỉ dễ phát sinh sự cố, cháy nổ tại khu dân cư đô thị còn có xu hướng gây thiệt hại nặng nề hơn. Nhà ở san sát, ngõ nhỏ, lối thoát hạn chế và phương tiện chữa cháy khó tiếp cận là những yếu tố khiến công tác cứu hỏa gặp nhiều khó khăn. Khi đám cháy lan nhanh, việc tiếp cận hiện trường chậm chỉ vài phút cũng có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn về mức độ thiệt hại.
Chính vì vậy, phòng ngừa và phát hiện sớm đóng vai trò then chốt trong bảo đảm an toàn cháy nổ dịp Tết. Việc kiểm tra hệ thống điện, quản lý chặt chẽ nguồn lửa, đồng thời ứng dụng các giải pháp báo cháy tự động và truyền tin cảnh báo sớm là hướng đi cần thiết để giảm thiểu rủi ro.
Chủ động phòng ngừa để Tết đô thị an toàn hơn
Tết chỉ thực sự trọn vẹn khi sự sum vầy đi cùng với an toàn. Nhận diện đúng vì sao Tết trở thành điểm nóng cháy nổ tại khu dân cư đô thị sẽ giúp mỗi gia đình và cộng đồng chủ động hơn trong công tác phòng cháy. Sự cẩn trọng trong từng thói quen nhỏ, kết hợp với các giải pháp kỹ thuật phù hợp, chính là chìa khóa để giảm thiểu nguy cơ hỏa hoạn và bảo vệ bình yên cho đô thị trong những ngày đầu năm mới.
