Tết Nguyên đán là thời điểm sinh hoạt gia đình diễn ra dày đặc, nhu cầu thờ cúng, nấu nướng và vui chơi tăng cao. Đây cũng là giai đoạn số vụ cháy nổ có xu hướng gia tăng do nhiều hoạt động sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt diễn ra cùng lúc trong không gian sinh hoạt khép kín. Thực tế cho thấy, không ít vụ cháy xảy ra vào dịp Tết bắt nguồn từ những thói quen tưởng chừng quen thuộc và khó thay đổi nếu không có sự cảnh giác từ trước.
Nguy cơ cháy từ việc đốt vàng mã trong khu dân cư
Đốt vàng mã là tập quán lâu đời trong đời sống tâm linh của người Việt, đặc biệt vào những ngày cuối năm và đầu năm mới. Tuy nhiên, việc đốt vàng mã trong khuôn viên nhà ở, chung cư, ngõ hẹp hoặc gần khu vực để xe, kho chứa đồ dễ cháy tiềm ẩn nguy cơ rất lớn. Tro tàn và tàn lửa có thể bay xa theo gió, bén vào rèm cửa, vật dụng bằng giấy, nhựa hoặc các vật liệu dễ bắt lửa khác. Trong nhiều vụ cháy đã ghi nhận, đám cháy ban đầu chỉ xuất phát từ một chậu vàng mã nhỏ nhưng nhanh chóng lan sang khu vực xung quanh do không được kiểm soát tốt.
Người dân cần tuyệt đối không đốt vàng mã trong hành lang chung cư, ban công kín gió, gầm cầu thang hoặc khu vực có nhiều phương tiện. Khi đốt, phải có người trông coi, chuẩn bị sẵn nước hoặc bình chữa cháy xách tay và đảm bảo tàn tro được dập tắt hoàn toàn trước khi rời đi.
Nấu nướng liên tục, sử dụng gas và điện quá tải
Dịp Tết, việc nấu nướng thường kéo dài nhiều giờ, thậm chí liên tục trong nhiều ngày. Bếp gas, bếp điện, nồi chiên không dầu, lò nướng cùng lúc được sử dụng khiến nguy cơ quá tải điện và rò rỉ gas tăng cao. Một trong những nguyên nhân phổ biến gây cháy là người nấu rời bếp trong lúc đang đun nấu, hoặc sử dụng bếp gas đã cũ, dây dẫn gas bị nứt, van khóa không đảm bảo kín. Ngoài ra, thói quen cắm nhiều thiết bị điện công suất lớn vào cùng một ổ cắm cũng làm tăng nguy cơ chập điện, đặc biệt tại các căn hộ diện tích nhỏ, nhà trọ và chung cư mini.
Để bảo đảm an toàn, người dân cần kiểm tra hệ thống gas, dây dẫn và van khóa trước Tết. Khi nấu nướng, không rời bếp trong thời gian dài, tắt bếp ngay sau khi sử dụng và ngắt nguồn điện đối với các thiết bị không cần thiết. Các khu vực bếp cần được bố trí gọn gàng, tránh để vật liệu dễ cháy gần nguồn nhiệt.
Pháo hoa, vật dụng phát lửa và các hoạt động vui chơi ngày Tết
Vào thời khắc giao thừa và những ngày đầu năm, nhu cầu vui chơi, sử dụng pháo hoa tầm thấp, đèn trời, nến trang trí hoặc các vật dụng phát lửa gia tăng. Nếu không tuân thủ đúng quy định và hướng dẫn an toàn, những hoạt động này có thể trở thành nguyên nhân trực tiếp gây cháy nổ. Việc đốt pháo hoa tự phát, sử dụng pháo không rõ nguồn gốc hoặc thả đèn trời tại khu vực đông dân cư, gần nhà cao tầng và đường dây điện là hành vi đặc biệt nguy hiểm. Lửa từ pháo hoặc đèn trời có thể rơi xuống mái nhà, ban công hoặc khu vực chứa vật liệu dễ cháy mà người dân không kịp phát hiện.
Người dân chỉ nên tham gia các điểm bắn pháo hoa do cơ quan chức năng tổ chức, không tự ý sử dụng pháo trái phép. Các vật dụng trang trí có sử dụng nến hoặc nguồn lửa cần được đặt xa vật dễ cháy và không để qua đêm khi không có người trông coi.
Chủ động phòng ngừa để Tết trọn vẹn và an toàn
An toàn phòng cháy chữa cháy dịp Tết không chỉ phụ thuộc vào lực lượng chức năng mà bắt đầu từ ý thức của mỗi gia đình, mỗi cơ sở kinh doanh. Việc rà soát lại các nguy cơ cháy nổ, thay đổi thói quen sinh hoạt chưa an toàn và chủ động chuẩn bị phương án xử lý sự cố là yếu tố then chốt để phòng ngừa rủi ro.
Khi mỗi hộ gia đình nâng cao cảnh giác trong từng hoạt động nhỏ như đốt vàng mã, nấu nướng hay vui chơi ngày Tết, nguy cơ cháy nổ sẽ được giảm thiểu đáng kể. Một cái Tết an toàn chính là nền tảng để niềm vui đoàn viên được trọn vẹn và bình yên.
