Trong sinh hoạt và sản xuất hằng ngày, cháy điện, cháy xăng dầu và cháy gas là ba loại hỏa hoạn phổ biến nhất. Tuy nhiên, không phải đám cháy nào cũng có thể xử lý theo cùng một cách. Việc áp dụng sai phương pháp chữa cháy không chỉ làm đám cháy bùng phát mạnh hơn mà còn gây nguy hiểm trực tiếp cho người xử lý. Hiểu đúng bản chất từng loại cháy là yếu tố quan trọng để dập lửa an toàn và hiệu quả ngay từ ban đầu.
Cháy điện: Nguy hiểm vì nguy cơ điện giật
Cháy điện thường xảy ra do chập mạch, quá tải, thiết bị điện hư hỏng hoặc dây dẫn xuống cấp. Điểm nguy hiểm lớn nhất của cháy điện là nguồn điện vẫn có thể đang hoạt động. Trong tình huống này, sử dụng nước để dập lửa là đặc biệt nguy hiểm vì nước dẫn điện, có thể gây điện giật nghiêm trọng cho người chữa cháy.
Cách xử lý đúng khi xảy ra cháy điện là ngắt nguồn điện ngay lập tức nếu có thể tiếp cận an toàn. Sau đó, sử dụng bình chữa cháy bột hoặc bình khí để dập lửa. Các loại bình này không dẫn điện và có khả năng làm gián đoạn phản ứng cháy nhanh chóng. Nếu không có phương tiện phù hợp, cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm và báo cho lực lượng chức năng.
Cháy xăng dầu: Không được dùng nước vì cháy lan nhanh
Cháy xăng dầu thường gặp tại gara, kho chứa nhiên liệu, cây xăng hoặc trong quá trình vận chuyển, sửa chữa phương tiện. Đặc điểm của xăng dầu là nhẹ hơn nước và không tan trong nước. Khi đổ nước vào đám cháy xăng dầu, chất cháy sẽ nổi lên trên bề mặt nước và loang rộng ra xung quanh, khiến ngọn lửa lan nhanh và khó kiểm soát hơn.
Đối với cháy xăng dầu, cần sử dụng bình chữa cháy bột, bình khí hoặc cát khô để phủ kín bề mặt đám cháy, cách ly oxy và dập tắt ngọn lửa. Trong mọi trường hợp, tuyệt đối không dùng nước để dập cháy xăng dầu, đặc biệt trong không gian kín, vì nguy cơ cháy lan và bùng phát rất cao.
Cháy gas: Ưu tiên khóa nguồn gas trước khi dập lửa
Cháy gas thường xảy ra tại bếp gia đình, nhà hàng hoặc khu vực sử dụng gas hóa lỏng. Nguyên nhân phổ biến là rò rỉ gas kết hợp với nguồn lửa như bếp, công tắc điện hoặc tia lửa điện. Khi gas đang thoát ra và bốc cháy, ngọn lửa thực chất là dấu hiệu cho thấy khí gas đang bị đốt cháy tại điểm rò rỉ.
Trong nhiều trường hợp, việc khóa van gas là bước quan trọng nhất để xử lý cháy gas. Khi nguồn gas được ngắt, ngọn lửa sẽ tự tắt sau một thời gian ngắn. Nếu không thể tiếp cận van gas an toàn, cần sử dụng bình chữa cháy phù hợp để kiểm soát ngọn lửa, đồng thời nhanh chóng sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm. Việc dùng nước trong cháy gas không mang lại hiệu quả và có thể gây nguy hiểm nếu tiếp xúc với thiết bị nóng hoặc khu vực rò rỉ.
Hiểu đúng để xử lý đúng
Mỗi loại cháy có đặc điểm và nguy cơ riêng, vì vậy cách dập cháy cũng khác nhau. Cháy điện cần tránh nước và ưu tiên ngắt điện; cháy xăng dầu tuyệt đối không dùng nước mà phải dùng bột, khí hoặc cát; cháy gas cần khóa nguồn gas càng sớm càng tốt. Việc trang bị kiến thức cơ bản, bình chữa cháy phù hợp và ý thức an toàn là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.
Trong mọi trường hợp, nếu đám cháy vượt quá khả năng xử lý ban đầu, điều quan trọng nhất vẫn là nhanh chóng thoát ra nơi an toàn và báo cho lực lượng phòng cháy chữa cháy để được hỗ trợ kịp thời.
