Trong bối cảnh các vụ cháy tại khu dân cư, nhà ở kết hợp kinh doanh và nhiều khu vực đô thị diễn biến phức tạp, Chính phủ đã ban hành Nghị định 105/2025/NĐ-CP nhằm cụ thể hóa Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định là quy định về trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy đối với các khu vực nhà ở không đảm bảo điều kiện chữa cháy theo hạ tầng giao thông và nguồn nước. Đây là bước triển khai quan trọng nhằm nâng cao khả năng cảnh báo sớm và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC trong giai đoạn mới.
Theo Điều 43 và Điều 44 của Nghị định, đối tượng bắt buộc lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy bao gồm nhà ở tại 06 thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Tp. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, và nằm trong khu vực được xác định là không bảo đảm các điều kiện về giao thông phục vụ chữa cháy hoặc không bảo đảm nguồn nước chữa cháy. Việc xác định khu vực này không áp dụng chung cho toàn bộ thành phố mà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ vào thực tiễn hạ tầng để thống kê, đánh giá và công bố công khai. Điều này bảo đảm việc triển khai đúng trọng tâm, tập trung vào các khu vực có rủi ro cao và hạn chế khả năng tiếp cận của lực lượng chữa cháy khi xảy ra sự cố.
Để bảo đảm tính khả thi, Nghị định đã xây dựng lộ trình thực hiện rõ ràng, chia thành hai giai đoạn.
Giai đoạn thứ nhất, từ nay đến ngày 01/01/2026, UBND tại 06 thành phố trực thuộc trung ương (Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Tp. Hồ Chí Minh, Cần Thơ) có trách nhiệm tổ chức thống kê, rà soát và phân loại các khu vực nhà ở thuộc diện phải trang bị thiết bị truyền tin báo cháy. Sau khi hoàn thành, danh mục khu vực sẽ được công bố rộng rãi để người dân biết, đồng thời làm căn cứ để triển khai giai đoạn kế tiếp.
Giai đoạn thứ hai, từ sau khi công bố danh sách đến 01/07/2027, các hộ dân thuộc khu vực đã được xác định phải hoàn thành việc trang bị thiết bị truyền tin báo cháy và kết nối với hệ thống dữ liệu của lực lượng Công an. Đây là mốc thời gian chính thức được quy định trong Nghị định và là nghĩa vụ bắt buộc đối với những trường hợp thuộc diện áp dụng.
Thiết bị truyền tin báo cháy khi được lắp đặt sẽ tự động truyền tín hiệu báo cháy về Trung tâm Thông tin Chỉ huy Phòng cháy, chữa cháy tại địa phương. Thông qua hệ thống này, lực lượng Công an có thể tiếp nhận thông tin nhanh chóng, kịp thời hỗ trợ khi có sự cố. Đồng thời, thiết bị còn giúp giám sát tình trạng an toàn của từng hộ dân, hỗ trợ phát hiện sớm các nguy cơ cháy nổ. Đây là giải pháp quan trọng để giảm tình trạng truyền tin thủ công hoặc báo cháy chậm – vốn là nguyên nhân của nhiều vụ cháy gây thiệt hại lớn trong thực tế.
Một điểm quan trọng của Nghị định là cơ chế quản lý và kiểm tra sau khi hộ dân lắp đặt thiết bị. Công an cấp xã, phường có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra việc duy trì hoạt động của thiết bị. Các trường hợp thiết bị không hoạt động, bị ngắt kết nối hoặc bị hư hỏng kéo dài sẽ được yêu cầu khắc phục theo quy định. Cơ chế này giúp bảo đảm thiết bị luôn trong trạng thái sẵn sàng, không chỉ lắp đặt theo hình thức mà phải được vận hành liên tục và đúng mục tiêu.
Toàn bộ quy định trong Nghị định 105/2025 hướng đến mục tiêu chung là tăng cường khả năng cảnh báo sớm tại các khu vực có nguy cơ cao, từ đó giảm thiểu thiệt hại do cháy nổ gây ra. Khi thiết bị được lắp đặt đầy đủ và kết nối đồng bộ, lực lượng chức năng có thể hỗ trợ người dân nhanh hơn, chính xác hơn, đặc biệt tại những khu vực mà điều kiện tiếp cận chữa cháy gặp khó khăn. Đây cũng là cơ sở để xây dựng hệ thống PCCC hiện đại, ứng dụng công nghệ, phù hợp với yêu cầu bảo đảm an toàn trong giai đoạn phát triển đô thị hiện nay.
